تصویر پس زمینه

شناخت مخاطب در سخنرانی

Rate this post

شناخت مخاطب یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین کننده‌ی نوع و اندازه حرف‌های یک گوینده است وقتی قرار هست برای عده‌ای صحبت کنید مهم است که برای چه کسانی صحبت می‌کنید، در چه رده سنی قرار دارند، از چه سطح سواد و اطلاعاتی برخوردار هستند و…

شناخت مخاطب نه تنها در صحبت‌های روزانه بلکه برای سخنران نیز یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که باید به خوبی صورت گیرد تا بتوان یک سخنرانی خوب و جداب داشته باشد. 

مقاله مرتبط با سخنرانی خوب و جذاب را در اینجا بخوانید.

چرا باید مخاطبان را بشناسیم؟

شاید بپرسید اصلا چه نیازی هست که مخاطبان را بشناسیم. باید توجه داشته باشید زمانی که یک سخنران صحبت می‌کند از بیان حرف‌هایش حتما اهدافی دارد و برای رسیدن به آن‌ها شنوندگان یا درواقع همان مخاطبان باید تحت تاثیر قرار بگیرند. این خواسته نیازمند آن است که مخاطب نه تنها حرف‌هایش را بشنوند بلکه شنونده فعال باشند و به خوبی گوش کنند.

ناگزیر یک سخنران یکی از مهم‌ترین کارهایی که باید انجام بدهد شناخت درست ودقیق مخاطبانش هست.

از آنجایی که این مخاطبان انسان‌ها هستند شناخت آن‌ها بسیار پیچیده است و به عوامل وشرایط زیادی بستگی دارد.

لحظه‌ای خودمان را به جای مخاطبان فرض کنیم، بارها برای مان پیش آمده که با اشتیاق تمام برای شرکت در یک سمینار یا کارگاه رفته‌ایم اما در بین راه و یا محل برگزاری اتفاقی می‌افتد و دیگر حوصله شنیدن حتی نیم ساعت حرف‌های سخنران یا استاد را نداریم. حتی ممکن است از شرکت کردن منصرف شویم و….

پس باید درک کنید که شناخت مخاطب مهم است و البته مشکل اما مفید.

 

 

 

توجه به شرایط جسمی مخاطبان در شناخت مخاطب:

 

انسان شرایط جسمی خاصی دارد و خیلی زود تشنه و گرسنه می‌شود. بهتر است سخنرانی تان خیلی طول نکشد تا اینکه طاقت مخاطب طاق نشود.

حدوداً هر ۴۵ دقیقه به استراحت نیاز دارد. برای استراحت می‌توانید از استراحتک‌های کوتاه استفاده کنید مثلا دست زدن مخاطبان و تشویق کردن، بلندشدن و یا حرکتی هرچند کوچک.

مهم‌ترین بخش شناخت مخاطب توجه به ساختار و کارکرد مغز هست. همان‌طور که همه ما می‌دانیم مغز انسان از دو نیمکره راست و چپ تشکیل شده که کار هرکدام از نیمکره‌ها متفاوت هست.

همه کارهای محاسباتی ، منطقی و آمار و ارقام و ریاضیات نیمکره چپ مغز را درگیر می‌کند و مسلما بعد از دریافت یکسری آمار وارقام و اطلاعات محاسباتی و منطقی خسته می‌شود. 

عملیات هنری، بازی، خلاقیت ، موسیقی، آواز، داستان و… نیمکره چپ مغز را فعال می‌کند.

در گذشته بر این باور بودند که اهمیت نیمکره چپ مغز بیشتر است اما امروزه بر این باورند که چنین نیست و باید هردو نیمکره فعالیت داشته باشند تا بازدهی مغز و یادگیری انسان افزایش یابد.

بنابراین باید ساختار سخنرانی به گونه‌ای باشد تا هردو نیمکره مغز مخاطبان فعال باشد تا مخاطب خسته نشود.

باید بدانید که با توجه به شناخت مخاطب است که سخنران باید ساختار سخنرانی و شروع و پایان سخنرانی اش را طراحی کند. دراین رابطه می‌توانید به مقاله چگونه سخنرانی خوب و جذابی داشته باشیم را در اینجا مطالعه کنید. 

 

تاثیر شرایط محیطی مخاطبان بر شناخت مخاطب:

برای شناخت مخاطب باید شرایط محیطی را هم در نظر گرفت. با توجه به شرایطی که مخاطب در آن زندگی می‌کند فرهنگ زندگی آن‌ها نیز متفاوت خواهد بود با شناخت شرایط محیطی آن‌ها می‌توانید به راحتی با مخاطبان ارتباط برقرار کنید و دیگر حس نمی‌کنند که شما آن‌ها را درک نمی‌کنید. اتصال به خوبی صورت می‌گیرد. 

از اتفاق یا رخ داد مهم جدیدی که در آن‌جا رخ داده‌است صحبت کنید و این یعنی اینکه من از شرایط محیطی شما مطلع هستم. 

جدای از این مسائل باید بدانید که شرایط محیطی مخاطب به راحتی حواس آن‌ها را پرت خواهد کرد. پس باید انگیزه‌ای قوی ایجاد کنید.

 

 

نقش سطح اطلاعات ودانش مخاطبان در شناخت مخاطب:

قبل از جمع‌‌ آوری مطالب بایدحدود سطح آگاهی مخاطب نسبت به موضوعی که قرار است درباره آن صحبت کنید را بدست آورید. برای این کار می‌توانید از روش‌های مختلفی استفاده کنید.

اگر از طرف موسسه‌ای دعوت شده‌اید می‌توانید از آن‌ها کمک بگیرید و اطلاعات لازم را بدست بیاورید. اگر خودتان مستقل جلسه سخنرانی دارید باید از هر راهی که می‌توانید شناخت مخاطب را انجام دهید.

یکی از راه‌ها این است که پرسشنامه‌ای تنظیم کنید و از مخاطبان و شرکت کنندگان بخواهید که به آن جواب بدهند و خواسته‌های شان را بنویسند. اینکه چه انتظاری از سخنران دارند و می‌خواهند چه بشنوند. آیا قرار است مشکلی از آن‌ها حل شود، به آرزویی برسند یا سرگرم شوند و یا دانشی بدست بیاورند.

مهم است که بدانید کسانی که قرار است برای آن‌ها سخنرانی کنید آیا متخصص همان موضوع هستند یا دانشجویان هستند مسلما سخنرانی برای هریک از این دو گروه متفاوت خواهد بود.  

باید بفهمید که آیا قبل از شما سخنران دیگری در رابطه با این موضوع برای آن‌ها سخنرانی کرده‌است یا خیر و درصورت مثبت بودن جواب باید بدانید که آیا انتظارات آن‌ها را برآورده کرده است یا خیر؟ حال از شما چه انتظاری دارند. 

 

تصویر مخاطبان در یک سمینار

 

آیا مشتاقانه حاضر به شرکت در جلسه سخنرانی شما شده اند؟

اینکه فردی به خواست خودش در یک سخنرانی حاضر شود بسیار اهمیت دارد. وای از روزی که مخاطب به زور رئیس اداره و شرکت و… پای صحبت‌های شما نشسته باشند. حتما به شما به چشم یک دشمن خونی نگاه خواهند کرد! جدای از شوخی و مزاح واقعا دید خوب ومثبتی نسبت به شما نخواهند داشت پس همه سعی شما باید براین باشد که بتوانید آن‌ها را قانع کنید که این اجبار هیچ ربطی به شما ندارد و شما طرف آن‌ها هستید. پس باید چیزی بگویید که حال آن‌ها را بهتر کنید نه بدتر.

 

توجه به سن و جنسیت مخاطب برای شناخت مخاطب:

دانستن سن مخاطب نیز مهم است. قطعا سخنرانی برای افراد مسن با افراد جوان و یا کودکان متفاوت خواهد بود. مخاطبان سن بالا اون حوصله جوان‌ها را ندارند. حتی آماده‌سازی اسلایدهای‌شان متفاوت خواهد بود.

برای مثال، مخاطبان زیر ۱۲ سال خیلی مسائل انتزاعی را درک نمی‌کنند پس باید برای آن‌ها از مسائل عینی و قابل لمس صحبت کنیم و یا مثالهایی به کار ببریم که عینی و قابل لمس باشد. برای جوانان با شور و حال بیشتر صحبت کنیم و از مسائل روز حرف بزنیم.

استفاده از طنز در جایی که  مخاطبان ترکیبی از خانم‌ها و آقایان هست و جایی که فقط خانم‌ها و یا تنها آقایان باشند متفاوت خواهد بود. حتی ریتم صحبت کردن برای هرگروه متفاوت است. داستان‌ها و مثال‌هایی که استفاده می‌کنید قطعا برای هرگروه سنی و یا جنسیتی متفاوت خواهد بود.

بنابراین یک سخنران باید زمان زیادی را صرف شناخت مخاطب خود کند. 

21 پاسخ
  1. محمد صادقیه
    محمد صادقیه گفته:

    از منظر یک کارشناس مدیریت تبلیغات سیاسی تقریبا میتوانم ادعا کنم موضوع این مقاله یکی از مهمترین مواردیست که یک سخنران باید آنرا حین و حتی قبل از سخنرانی خود لحاظ کند .

    پاسخ
  2. ولی بختیاری
    ولی بختیاری گفته:

    با سلام خدمت استاد رضائی گرامی
    مقاله خوب و کاربردی بود، مخصوصاً آنجا که بحث شرایط محیطی و سن و جنس مخاطبان را مطرح نمودید، چون هر یک از این شاخص ها اگر تغییر کند، می تواند بر روی سخنرانی تأثیر شگرفی بگذارد.

    پاسخ
  3. علیرضا سیف
    علیرضا سیف گفته:

    سلام خدمت استاد رضایی
    در این مقاله به زیبایی به نکات بسیار مهم و با ارزشی در حوزه سخنرانی اشاره نمودید
    امیدوارم موفق باشید

    پاسخ
  4. موسی
    موسی گفته:

    بسیار زیبا و ارزشمند. اگر چند مثال عینی از شرایط مخاطب و تاثیر آن بر برقراری ارتباطش با سخنران را هم ضمیمه باقی توضیحات می کردید به نظرم موضوع روشن تر می شد.
    موفقیت روز افزون شما را خواهانم.

    پاسخ
  5. سلیمه رضایی
    سلیمه رضایی گفته:

    مقاله ی بسیارخوب ومفیدی بود به نظرمن هم شناخت مخاطب در سخنرانی ونحوه ی ارائه ی مطالب بسیارمهم است
    منتظر مقالات جدید و مطالب مفیدتان هستیم
    به امید موفقیت روزافزونتان

    پاسخ
  6. سیدضیا حسنی
    سیدضیا حسنی گفته:

    بازهم یک مقاله بسیارعالی وخوب که خیلی نکات ضروری وکاربردی را بیان کردی .من که استفاده بردم ازاین اطلاعات خوب تان.

    پاسخ
  7. مشایخ
    مشایخ گفته:

    با سلام
    این مبحث در سخنرانی
    بسیاز بسیار مهم است
    زیرا تا شناحت مناسبی ازز مخاطبین خود نداشته باشیم
    مدام با ترس و استرس و یا با بی خیالی در واقع سخنرانی خود را بی ارزش می کنیم
    واقعا ممنونم به خاطر مقاله خوبتون

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *